Vogels houden in een 24-uurs economie    Door René Kleine

Als ik dit artikel schrijf is het kweekseizoen reeds afgelopen en is de winter in Nederland ingevallen. Ik heb net mijn vogels gevoerd en ik ben blij dat ik weer binnen ben want het kwik is vandaag de hele dag niet boven het vriespunt geweest. De vogels hebben er echter minder last van als ik, ze zitten er namelijk super mooi en kwiek bij. Sommige vogels zoals de goudvinken zitten een beetje met opgezette veren in het hok, maar aan hun mooie glimmende oogjes zie ik dat ze puur de veren wat opzetten om zo wat beter geïsoleerd te zijn tegen de kou.

De insecteneters zitten er ook prima bij ondanks dat ik me wat zorgen maak over de voedselopname. De meelwormen waar ze van moeten leven zie ik levenloos in de voerbakken liggen en toch zitten de vogels er strak bij. Als de meelwormen niet meer bewegen zien de vogels ze toch nog steeds als voedsel en nemen ze blijkbaar goed op. De meelwormen die ik voer staan echter wel binnen in huis zodat ik ze nog met een goede voeding kan voeren alvorens ze in de voerbak van de vogels belanden.

De reden dat ik bovenstaande aanhaal is om een situatie te schetsen waarin ik mijn vogels moet voeren. Toevallig was ik vandaag een dagje vrij van school en kan ik lekker rustig aan mijn vogels verzorgen. Ik heb echter ook veel dagen dat ik s’ochtends in het donker wegga en dan soms ook pas weer terug ben als het alweer donker is in de buitenvolières. Om zo toch het hele jaar door mijn vogels goed te kunnen verzorgen, zonder dat dit al te veel tijd in beslag neemt ben ik altijd bezig om mijn ‘systemen’ zo aan te passen dat ik mijn vogels zo makkelijk mogelijk kan voeren. Zo zijn er diverse mogelijkheden om vogels voor langere tijd te kunnen voeren zonder als je een dag of meer dagen weg moet zonder dat de vogels hiervan te lijden hebben. Hierbij komt het er gewoon op aan om je vogels goed af te richten op jouw manier van voeren. Zo heb ik wel eens een koppel boomklevers gehad die in de wintermaanden geheel op pellet-voeding overwinterden, en vervolgens in het voorjaar toch in prima broedstemming kwamen.

Ook meelwormen kunnen in de wintermaanden gerust voor meerdere dagen gevoerd worden, mits je vogels gewend zijn om levenloze meelwormen aan te pakken. De voedingswaarde van de meelworm verandert niet ingrijpend als deze aan een lage temperatuur blootgesteld wordt. Ook gaan meelwormen niet snel dood van de kou, ook al zien ze er wel zo uit misschien. Wanneer de meelwormen uit de kou gehaald worden en lekker warm weggezet worden kruipen ze zo weer in het rond. Nu het zo koud is buiten ben ik blij dat er wat sneeuw is gevallen want nu is het probleem voor water voor de insecteneters ook weer opgelost. Ik zet namelijk in mijn buitenhokken gewoon een bakje sneeuw in het hok, de vogels weten van nature uit dat dit hen ook in hun vochtvoorziening kan voorzien en ze pikken gewoon wat van de sneeuw. Wel geef ik altijd ook nog een bakje water als ik de vogels ga voeren maar dit slechts een keer per dag.

Nu is het niet alleen in de wintermaanden dat het verzorgen van onze vogels problemen oplevert. Ik denk dat veel mensen ook in de kweektijd wel eens problemen hebben met het voeren van de vogels en dan met name net als er jonge vogels zijn en er net die ene keer extra gevoerd moet worden. In de kweektijd volstaat een keer eivoer of levend voer namelijk in mijn ogen gewoon niet. Zelf voer ik als er jonge vogels liggen minimaal 3 keer per dag eivoer aan de zaadeters  en ook de insecteneters geef ik meerdere malen per dag diepvriesinsecten. Dit omdat deze soorten voedsel gewoon snel bederven met warm weer. Doordat ik overdag meestal niet thuis ben, ben ik afhankelijk van anderen die dan mijn vogels van wat extra vers voer moeten voorzien, om dit voor de hulp zo gemakkelijk mogelijk te maken bereidt ik dit allemaal al voor. De insectenetende vogels voer ik met name gemalen pinkies en buffallo’s en ook pinkies en buffallo’s in een laagje water. Doordat het klaarmaken van deze vormen van voer veel tijd kosten maak ik hier in een keer heel veel van klaar en vries dit dan vervolgens allemaal in losse porties weer in. Als je dan dit voer voert hoef je alleen nog maar wat lauw water erop te laten lopen. Soms maak ik mijn diepvriesvoer wel voor een maand klaar. Ik gebruik hiervoor patatbakjes, waarin ik slechts ongeveer 25 gram voer in doe. De pinkies en buffallo’s in water spoel ik eerst goed af onder heet water en daarna koud water, dan laat ik ze goed uitlekken en verdeel ik dit allemaal over losse porties in de patatbakjes. Deze stapel ik vervolgens allemaal weer op en doe ze in een pedaalemmer zak in de vriezer.

Voor het gemalen diepvries voer pak ik altijd 40 procent pinkies en 40 procent buffallo’s uit de vriezer. De overige 20 procent bestaat uit wasmotten en krekels. Al dit bevroren voer maal ik eerst fijn in een keukenmachine totdat de insecten net in 2 tot 4 stukjes geslagen zijn. Daarna spoel ik dit mengsel weer af in een fijne zeef onder heet water, en daarna weer onder koud water. Hierdoor meng ik dan nog een 10 procent avian handopfok. Dan gaat dit mengsel ook allemaal weer in porties in patatbakjes, en beland ook weer in de vriezer. Gedurende het hele jaar verstrek ik 1 tot 2 maal per week zo’n bakje aan de vogels zodat ze er in de kweektijd al goed aan gewend zijn als voeding.

Het voeren op deze manier heeft in mijn ogen veel voordelen omdat ook een ander heel makkelijk je vogels kan voeren. Mijn moeder verwisseld als ik weg ben gewoon af en toe de patatbakjes met insecten en doordat het wegwerpbakjes zijn zit je ook nooit meer met afwas. De patatbakjes zijn wel wat licht en kunnen omwaaien, daarvoor heb ik speciale aluminium houders gemaakt waarin de patatbakjes kunnen hangen. Op dit systeem heb ik al meerdere insecteneters succesvol gekweekt zoals baardmannen, kuifmezen en gekraagde roodstaarten.

Het enige wat je hiervoor moet doen is je vogels africhten. Veel vogels en met name insecteneters moeten het echt leren om hun jongen met levenloos voer te voeren en verkiezen veelal levende insecten om hun jongen mee te voeren. Dat alle vogels op zo’n soort systeem gehouden kunnen worden heb ik afgelopen kweekseizoen wel weer meegemaakt. De oude bakjes met watervoer zet ik vaak op een tuintafel naast mijn vogelhok, waar ook altijd veel huismussen rondscharrelen. Op een gegeven moment hadden de mussen dit echter door en wisten zij heel behendig de laatste pinkies nog uit het water te pikken en met volle bekken pinkies vlogen zij onder de dakpannen. Ook bleken de mussenjongen wel meelwormen te lusten want de meelwormen die mijn vogels morsten werden ook nauwkeurig door de vogels opgezocht. Wanneer er dan geen meelwormen te vinden waren, probeerden de mussen de meelwormen gewoon uit mijn vogelschuur te halen en ik moest mijn meelwormen dan ook goed afdekken om te voorkomen dat de mussen erin rond gingen scharrelen. Als je dan ziet hoe al die mussen meegenieten, was ik toch wel vaak geneigd om nog een paar meelwormen te morsen met voeren zodat de mussen ook weer met een bek vol voer naar hun jongen konden terugkeren. Op de bijgevoegde foto’s is wel te zien hoe goed de mussen met de meelwormen overweg konden, 7-8 meelwormen worden zonder probleem in een keer in de snavel meegenomen.

Nu zult u misschien wel denken, waarom nu ineens dat verhaal over de mussen? Nou door de mussen wist ik toch dat ik op de goede weg was met het verzorgen van mijn vogels want enkele weken later naar al deze mooie schouwspelen scharrelden er toch heel wat mooie dikke gezonde jonge mussen bij mij in de tuin rond.

Conclusie

Ik denk dat vogels houden in onze huidige 24-uurs economie nog steeds een hele mooie hobby is. Het zou zonde zijn als mensen met hun hobby stoppen omdat zij denken dat dit niet te combineren is met hun werk of met dat ze te heel veel tijd aan hun hobby moeten besteden. Doordat we het allemaal alleen steeds drukker krijgen moeten we gewoon ons voeren vergemakkelijken en zorgen dat we vogels zo africhten dat ze op onze manier van voeren gewoon goed jongen grootbrengen. Dat is immers waarom de naam ‘wildzang’ inmiddels is omgezet in ‘cultuurvogels’. Laten we er samen dan ook voor zorgen dat onze vogels deze naam eer aan doen. 

Door René Kleine

Foto omschrijvingen

1.       De mussen halen zelf de meelwormen op als ze de kans krijg

2.       Huismus man met bek vol meelwormen voor de jongen.

3.       Huismus pop met bek vol meelwormen voor de jongen.

4.       Zelfontworpen voersysteem

5.       Een voerhuisje aan de buitenkant van de volière is erg makkelijk.