MIJN KWEEK MET DE ZWARTKOP (Sylvia Atricapilla)

door Piet de Klundert, Eibergen

Huisvesting

De vogels worden in een volière van 8 m. (lang) bij 3.6 m. (breed) en bij 2.4 m. (hoog) gehuisvest. Deze is beplant met coniferen, vuurdoorn, beukenhaag, den, klimop, heide en graspollen. De volière is voor een klein stukje overdekt. Water wordt verstrekt in het binnenhok net zoals het eivoer. De volière wordt gedeeld met een koppel veldleeuweriken en een koppel baardmannen en nu ook met een koppel grote gele kwikstaarten.

Voeding

Het eivoer wordt door mijzelf klaargemaakt en bestaat simpel uit een hard gekookt ei, drie beschuiten en Aves-opfok. Verder krijgen de vogels pinky’s en buffalowormen (diepvries). Dit eivoer wordt het hele jaar door gegeven. Daar ik 80 porties tegelijk maak,worden de eieren niet meer gekookt, maar geklutst en in de magnetron tot omelet verwerkt. In het broedseizoen worden er nog extra pinky’s en buffalowormen aan toegevoegd (diepvries). Met behulp van een vangapparaat worden motten gevangen. Deze gaan een half uur in de diepvries en worden dan aan de vogels verstrekt, hier zijn ze dol op. In de wintermaanden krijgen zij geen motten, maar levende meelwormen. Tijdens het broedseizoen worden er geen levende meelwormen verstrekt. Probleem van het eten van levende meelwormen is dat de vogels er te fel van worden hetgeen je vroeg of laat jongen gaat kosten. Verder halen zij levende insecten uit de diverse struiken. Het broedseizoen Ongeveer maart-april begint het mannetje te zingen, eerst zachtjes daarna luider, gelijk een veldleeuwerik. In het begin moest ik goed luisteren of het de zwartkop of veldleeuwerik was, nu haal ik het geluid overal tussen uit. Het geluid is wat harder en scheller dan een veldleeuwerik en dat voor zo’n klein mannetje. Het baltsgedrag van de vogels stelt mijns inziens niet zoveel voor. Het mannetje zingt en probeert de pop te imponeren. Hij vliegt achter de pop aan, deze probeert hem te ontwijken. Maar uiteindelijk lukt het de man om de pop te bevruchten. Typisch is dat het mannetje stopt met zingen zodra er jongen zijn. Mijn koppel zwartkoppen heb ik inmiddels drie jaar. In het eerste jaar hebben ze pas in augustus een nest gemaakt waar drie eieren in gelegd werden, helaas waren deze na een aantal dagen verdwenen. In het tweede jaar weer een nest, maar nu in de maand juni. Vier eieren waarvan er drie zijn uitgekomen. De eieren zijn ovaal en gespikkeld en gevlekt en met donkere tinten gekleurd. Helaas hebben de jongen het niet overleefd tengevolge van een fikse stortbui. Advies: leg een doorzichtige plaat boven op de volière waar de pop broedt. Het afgelopen jaar produceerden de oudervogels een nest met vijf eieren. Deze zijn allen uitgekomen en op de vierde dag konden er drie jongen worden geringd en na de vijfde dag de laatste twee jongen. Het mannetje laat duidelijk blijken niet van nestcontrole gediend te zijn. Net als vaak bij andere vogels zat hier een dag verschil in uitkomen tussen het eerste en laatste jong. Alle vijf de jonge vogels verlieten na ongeveer twee weken het nest en verscholen zich in de beukenhaag. Het tweede legsel bevatte vier eieren waarvan er drie zijn uitgekomen. Uiteindelijk zijn er twee jongen uitgevlogen. Het derde legsel bevatte drie eieren, maar deze waren ineens verdwenen. Het frappante was dat alle nesten in al die jaren steeds op dezelfde plek in de conifeer gebouwd waren op ongeveer een meter hoogte boven de grond. Het nest is eenvoudig van constructie, bijna doorzichtig en bestaat uit gedroogd gras en hele  dunne takjes. Ik heb mij afgevraagd hoe het nest de vijf jongen kon dragen. Van het aangeboden materiaal zoals sisal, jute, katoen en kokos, werd alleen het kokosmateriaal gebruikt. De jongen worden allemaal met een bruine toupet geboren. In het begin dacht ik dat het allemaal poppen waren, maar dit bleek niet het geval te zijn. In de loop van het jaar verandert het bruine bij de man naar het zwarte toe. De uitgevlogen jongen kunnen zodra zij zelfstandig zijn beter uit de volière gehaald worden, daar de kans groot is dat de man de jongen dood maakt. De hele dag zaten de jongen in de beukenhaag, alleen door hun gekwetter wist ik waar zij zaten. De zwartkop stelt het op prijs dat de volière redelijk beplant is en zijn voorkeur gaat uit naar een conifeer, terwijl in de boeken vermeld staat dat doornachtige struiken nodig zijn. De meeste tijd verschuilen de zwartkoppen zich in het struikgewas. Ook moet men het koppel goed in gaten houden waar zij gaan nestelen. In het begin hebben zij mij een paar keer op het verkeerde been gebracht door steeds met het nestmateriaal in de dicht beplantte klimop te gaan vliegen. Het koppel broedt om beurten en beide oudervogels verzorgen de jongen. Man en pop blijven het gehele jaar bij elkaar in de volière en zijn winterhard, mits zij goed gevoerd worden.

Slot

De zwartkop is een makkelijk te houden  vogel en een aanwinst in iedere volière, mits deze wel is beplant. Het broedresultaat is soms teleurstellend en men moet dan ook niet direct wonderen ervan verwachten. De zwartkop eet in het najaar ook bessen, maar het hoofdmenu is en blijft het eivoer. Insecteneters zijn over het algemeen agressiever naar hun soort- en huisgenoten toe dan zaadeters. Advies: bij een kleine volière nooit twee koppels zwartkoppen erin houden. Ook aanverwante familieleden (sylvia’s) liefst eruit houden. Ik vind het een lust voor het oog om deze vogels te zien en naar hun zang te mogen luisteren.